درمان فک کاملاً بیدندان با ایمپلنت
فک بیدندان به طرح درمان کل فک نیاز دارد، نه جایگزینی تکتک دندانها. اینجا گزینههای موجود، مسیر درمان و فرق پروتز متحرک با درمان روی ایمپلنت را نوشتهایم.

نوشته و بازبینیشده توسط
دکتر نرگس مطلوبیمتخصص جراحی دهان، فک و صورت، استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی
بورد تخصصی جراحی فک و صورت، دانشگاه علوم پزشکی تهران
آخرین بازبینی علمی: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره حضوری نیست. انتخاب روش درمان به شرایط اختصاصی هر بیمار بستگی دارد.
فک کاملاً بیدندان یکی از دو وضعیتی است که کار ایمپلنت را پیچیده میکند. نه به این خاطر که درمان نشدنی است؛ به این خاطر که طرح درمان باید برای کل فک نوشته شود، نه برای جای خالی هر دندان جداگانه.
چرا بهجای هر دندان یک ایمپلنت نمیگذارید؟
از نظر تئوری میشود، ولی تقریباً هیچوقت انتخاب درستی نیست: تعداد جراحی، هزینه و مدت درمان بالا میرود بدون اینکه نتیجه بهتری بدهد.
در فک بیدندان، چند ایمپلنت نقش پایه را دارند و مجموعه دندانها روی آنها ساخته میشود. تعداد و جای این پایهها را بر اساس نحوه پخش شدن نیروی جویدن و وضعیت استخوان تعیین میکنیم.
گزینههای موجود
پروتز متحرک معمولی
همان دندان مصنوعی که روی لثه مینشیند. ارزانترین گزینه است، ولی با گذشت زمان دو مشکل میسازد: موقع حرف زدن و غذا خوردن خوب سر جایش نمیماند، و چون نیرویی به استخوان نمیرساند، تحلیل استخوان زیرش ادامه پیدا میکند.
اوردنچر (Overdenture)، پروتز متکی بر ایمپلنت
پروتزی که روی چند ایمپلنت قفل میشود. خیلی محکمتر از پروتز معمولی سر جایش میماند و خودتان میتوانید برای تمیز کردن درش بیاورید.
پروتز ثابت روی ایمپلنت
مجموعه دندانها بهصورت ثابت روی ایمپلنتها بسته میشود و شما درش نمیآورید.
انتخاب بین اینها به وضعیت استخوان، انتظار شما و شرایط عمومی سلامت بستگی دارد.
وضعیت استخوان، تعیینکننده اصلی
در فکی که سالهاست بیدندان مانده، استخوان معمولاً تحلیل رفته، چون نیرویی از ریشه دندان به آن نمیرسد.
پس قدم اول همیشه یک چیز است: اسکن سهبعدی برای اندازهگیری دقیق حجم و کیفیت استخوان. بدون این اندازهگیری، هیچ طرح درمان قابل اتکایی نوشته نمیشود.
اگر استخوان کافی نباشد، بازسازی وارد مسیر میشود:
- پیوند استخوان با استخوان پیوندی آماده، بدون نیاز به برداشتن از لگن. در مطلب پیوند استخوان فک بدون جراحی لگن نوشتهایم.
- لیفت سینوس در فک بالا. در مطلب لیفت سینوس چیست و کِی لازم میشود؟ نوشتهایم.
- ایمپلنت سابپریوستال (Subperiosteal implant) وقتی حجم استخوان برای ایمپلنت معمولی کافی نیست.
زمانبندی
وقتی پیوند وسیع لازم است، مسیر اینطور است: جراحی پیوند، حدود شش ماه بعد گذاشتن ایمپلنت، و حدود چهار ماه بعد از آن ساخت و نصب روکشها.
وقتی استخوان مناسب باشد، مسیر کوتاهتر است.
در طول درمان بیدندان میمانم؟
در بیشتر موارد برای همین دوره یک راهحل موقت در نظر میگیریم. همان جلسه اول مطرحش کنید تا در برنامه دیده شود.
طراحی دیجیتال
طراحی دیجیتال و گاید جراحی (surgical guide) در درمان فک کامل کمک زیادی میکند، چون جای چند ایمپلنت نسبت به هم باید دقیق باشد. هزینه بیشتری دارد و در جلسه مشاوره دربارهاش با هم تصمیم میگیریم.
بهداشت در درمان فک کامل
این بخش را بیماران دستکم میگیرند و بیشترین اثر را روی دوام کار دارد.
در پروتز روی ایمپلنت، زیر پروتز به روش تمیز کردن اختصاصی نیاز دارد که با مسواک زدن معمولی فرق میکند. این تکنیک را در جلسات پایانی به شما آموزش میدهیم؛ بخشی از خود درمان است.
آمدن منظم برای کنترل در این نوع درمان اختیاری نیست.
جمعبندی
فک کاملاً بیدندان قابل درمان است، ولی طرح درمان کل فک و در خیلی موارد بازسازی استخوان میخواهد. مسیر چند مرحلهای و طولانیتر از یک ایمپلنت ساده است.
قدم اول اسکن سهبعدی و نوشتن طرح درمان است. برای جلسه اول، عکسهای رادیولوژی موجود و لیست داروهایتان را بیاورید.
شرح کامل آن در صفحه درمانهای پیچیده ایمپلنت آمده.
سوالات متداول
برای یک فک کامل چند ایمپلنت لازم است؟
تعدادش را بر اساس وضعیت استخوان و نحوه پخش شدن نیروی جویدن تعیین میکنیم، نه بر اساس تعداد دندانها.
فرق اوردنچر با پروتز ثابت چیست؟
اوردنچر روی ایمپلنت قفل میشود و برای تمیز کردن درش میآورید. پروتز ثابت را درنمیآورید. انتخاب به وضعیت استخوان، انتظار شما و شرایط عمومی بستگی دارد.
چرا پروتز متحرک معمولی توصیه نمیشود؟
توصیه نکردن مطلق نیست؛ ارزانترین گزینه است. ولی خوب سر جایش نمیماند و چون نیرویی به استخوان نمیرساند، تحلیل استخوان زیرش ادامه پیدا میکند.
با فک بیدندان و استخوان کم باز هم درمان ممکن است؟
در بیشتر موارد بله، ولی مسیر چند مرحلهای میشود و ممکن است پیوند استخوان، لیفت سینوس یا ایمپلنت سابپریوستال را شامل شود.
با آن هر غذایی میتوانم بخورم؟
پروتز روی ایمپلنت خیلی محکمتر از پروتز متحرک است. محدودیتهای دقیقش را در پایان درمان میگوییم.
مطالب مرتبط
برای مشاوره تخصصی و تعیین طرح درمان مناسب، با ما در تماس باشید.
درخواست نوبت

