آب از دهانم به بینی می‌رود؛ فیستول دهانی سینوسی (Oroantral fistula) چیست؟

اگر بعد از کشیدن یکی از دندان‌های عقب فک بالا متوجه شده‌اید که موقع آب خوردن، آب به بینی‌تان می‌رود، یا موقع فین کردن هوا از جای دندان بیرون می‌زند، این مطلب موضوع شما را توضیح می‌دهد.

این وضعیت چیست؟

سینوس فکی (maxillary sinus) یک حفره پر از هوا در استخوان بالای دندان‌های عقب فک بالاست. در حالت عادی، لایه‌ای از استخوان و بافت، دهان را از سینوس جدا می‌کند.

فیستول دهانی سینوسی (Oroantral fistula) یعنی بین این دو فضا یک راه باز شده؛ راهی که نباید وجود داشته باشد.

چرا پیش می‌آید؟

شایع‌ترین علتش کشیدن دندان عقب فک بالا است، به‌ویژه وقتی ریشه دندان به کف سینوس نزدیک یا داخلش باشد.

در بعضی افراد لایه استخوانی بین ریشه و سینوس خیلی نازک است یا اصلاً وجود ندارد. با درآمدن دندان، همان مسیر باز می‌ماند.

علت‌های دیگر شامل عفونت‌های ناحیه، کیست‌ها و بعضی جراحی‌های فک است.

نشانه‌ها

• رفتن مایعات از دهان به بینی موقع نوشیدن
• بیرون زدن هوا از جای دندان موقع فین کردن یا باد کردن گونه
• تغییر صدا یا حس عبور هوا موقع حرف زدن
• ترشح با طعم یا بوی بد از آن ناحیه
• سینوزیت مکرر در همان یک طرف که با درمان معمولی خوب نمی‌شود

دو نشانه اول از همه واضح‌ترند و معمولاً خود بیمار متوجهشان می‌شود.

چرا نباید رهایش کرد؟

این راه باز، مسیری برای رفتن باکتری و باقیمانده غذا از دهان به سینوس می‌سازد. نتیجه معمولش سینوزیت مزمن در همان سمت است که با آنتی‌بیوتیک موقتاً بهتر می‌شود و دوباره برمی‌گردد.

هرچه بیشتر طول بکشد، بافت اطراف مسیر تغییر می‌کند و درمانش سخت‌تر می‌شود.

چرا زمان مهم است؟

در روزهای اول، بافت اطراف مسیر هنوز سالم است. با گذشت زمان، پوشش داخلی مسیر عوض می‌شود و به یک مجرای پایدار تبدیل می‌شود.

نتیجه عملی‌اش این است که درمان زودهنگام ساده‌تر از درمان تأخیری است. اگر این نشانه‌ها را دارید، بررسی‌اش را عقب نیندازید.

درمان

درمان تخصصی‌اش این است که راه بین دهان و سینوس را با استفاده از بافت خود بیمار ببندیم. جزئیات روش به اندازه مسیر، مدتی که از باز شدنش گذشته و وضعیت سینوس بستگی دارد.

قبل از درمان وضعیت سینوس را بررسی می‌کنیم، چون اگر عفونت فعالی باشد اول باید آن را مدیریت کنیم.

مراقبت بعد از جراحی

مراقبت‌های این جراحی نکته اختصاصی دارد، چون ناحیه با سینوس در ارتباط بوده:

• فین نکنید در بازه‌ای که می‌گوییم
• اگر ناچار به عطسه شدید، با دهان باز عطسه کنید
• از نی استفاده نکنید و هر کاری که فشار یا مکش می‌سازد
• فعالیت سنگین نکنید
• سیگار نکشید در دوره بهبودی
• داروها را طبق دستور بخورید

فشار داخل سینوس می‌تواند بافت ترمیم‌شده را دوباره باز کند. این توصیه‌ها جدی هستند.

کِی تماس بگیرید؟

• برگشتن رفتن مایع از دهان به بینی
• تورمی که به‌جای کم شدن بیشتر می‌شود
• تب
• خون‌ریزی مداوم از بینی در سمت جراحی

پیشگیری

در بیمارانی که ریشه دندان عقب فک بالایشان به سینوس نزدیک است، بررسی قبل از کشیدن دندان و انتخاب تکنیک مناسب احتمال بروزش را کم می‌کند. در موارد مشکوک، اسکن سه‌بعدی (CBCT) وضعیت را روشن می‌کند.

جمع‌بندی

فیستول دهانی سینوسی یعنی باز شدن راه بین دهان و سینوس، که معمولاً بعد از کشیدن دندان عقب فک بالا پیش می‌آید.

نشانه اصلی‌اش رفتن مایع از دهان به بینی و بیرون زدن هوا از جای دندان است. رها کردنش به سینوزیت مزمن می‌رسد و درمان را سخت‌تر می‌کند.

اگر این علائم را دارید، بررسی‌اش را عقب نیندازید. خدمات جراحی دهان، فک و صورت را در صفحه ایمپلنت و جراحی فک و صورت نوشته‌ایم.