با دیابت، سیگار یا داروی پوکی استخوان میشود ایمپلنت گذاشت؟
این سه مورد روی ایمپلنت اثر میگذارند، ولی حکم هرکدام فرق دارد. اینجا شرط دقیق هرکدام را نوشتهایم و اینکه قبل از جراحی چه کاری لازم است.
نوشته و بازبینیشده توسط
دکتر نرگس مطلوبیمتخصص جراحی دهان، فک و صورت، استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی
بورد تخصصی جراحی فک و صورت، دانشگاه علوم پزشکی تهران
آخرین بازبینی علمی: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره حضوری نیست. انتخاب روش درمان به شرایط اختصاصی هر بیمار بستگی دارد.
خیلیها با این تصور میآیند که یک بیماری زمینهای یعنی ایمپلنت برایشان ممنوع است. واقعیت پیچیدهتر و در بیشتر موارد امیدوارکنندهتر است.
سه وضعیت رایج را اینجا بررسی میکنیم و حکم هر سه با هم فرق دارد.
دیابت
دیابت خودش مانع ایمپلنت نیست. چیزی که اهمیت دارد میزان کنترل قند خون است، که با آزمایش HbA1c سنجیده میشود؛ آزمایشی که میانگین قند خون سه ماه گذشته را نشان میدهد.
- HbA1c زیر ۸: درمان قابل انجام است.
- HbA1c بالاتر از ۸: اول باید قندتان کنترل شود، بعد درباره درمان تصمیم بگیریم.
دلیلش ساده است: قند خون بالا ترمیم زخم و جوش خوردن استخوان را مختل میکند. ایمپلنتی که در این شرایط گذاشته شود، از همان اول در بستر نامناسبی شروع میکند.
اگر دیابت دارید، آزمایش HbA1c اخیرتان را بیاورید.
سیگار
مصرف تا یک بسته در روز همراه با بهداشت خوب مانع درمان نیست. با این حال کم کردن یا ترکش را توصیه میکنیم.
سیگار خونرسانی بافت را کم میکند و ترمیم را کند میکند. این اثر روی لثه دور ایمپلنت هم ادامه دارد، یعنی حتی بعد از تمام شدن درمان هم روی دوامش اثر میگذارد.
اگر قصد ترک ندارید، دستکم دورهای را که برای بهبودی مشخص میکنیم جدی بگیرید.
داروهای پوکی استخوان
مهمترین بخش این مطلب همین است، چون حکم دو شکل دارو با هم فرق دارد. این داروها را بیسفسفونات (Bisphosphonate) مینامند:
- شکل تزریقی، مثل زومتا (Zometa): ممنوعیت انجام دارد.
- شکل خوراکی: باید شش ماه قبل از جراحی قطع شود.
قطع دارو باید با هماهنگی پزشکی که آن را تجویز کرده انجام شود، نه خودسرانه.
خیلی از بیماران این داروها را جزو «داروهای مهم» حساب نمیکنند و اسمشان را نمیبرند. حتماً لیست کامل داروهایتان را بیاورید، حتی آنهایی که فکر میکنید ربطی به دهان و دندان ندارند.
چرا این داروها مهماند؟
بیسفسفوناتها روی متابولیسم استخوان اثر میگذارند، یعنی روی چرخهای که استخوان خودش را نو میکند. در جراحی فک، همین اثر میتواند ترمیم استخوان را بهشدت مختل کند. برای همین این یکی از مواردی است که پیش از هر جراحی فک باید روشن باشد.
چرا این سه با هم بررسی میشوند؟
چون هر سه روی یک چیز اثر میگذارند: توانایی بدن برای ترمیم بافت و جوش خوردن استخوان.
قند بالا این روند را مختل میکند، سیگار خونرسانی را کم میکند و بیسفسفوناتها روی خود استخوان اثر میگذارند. ایمپلنت در نهایت به همین یک فرایند وابسته است.
در جلسه مشاوره چه بگویید؟
- لیست کامل داروها، شامل مکملها و داروهای تزریقی
- بیماریهای زمینهای، از جمله دیابت، بیماری قلبی و مشکلات انعقادی
- آزمایشهای اخیر، بهویژه HbA1c اگر دیابت دارید
- عکسهای رادیولوژی موجود
- مصرف سیگار، صادقانه و بدون کم گفتن
بعد از درمان چه چیزی مهم است؟
ایمپلنت پوسیدگی نمیگیرد، ولی لثه و استخوان دورش مراقبت میخواهد. در بیمارانی که بیماری زمینهای دارند، سه چیز دوام درمان را تعیین میکند:
- بهداشت روزانه دهان
- کنترل مداوم بیماری زمینهای، نه فقط تا پایان درمان
- آمدن منظم برای کنترل
جمعبندی
دیابت کنترلشده با HbA1c زیر ۸ مانع ایمپلنت نیست. سیگار تا یک بسته در روز با بهداشت خوب قابل مدیریت است، هرچند کم کردنش را توصیه میکنیم. داروی تزریقی بیسفسفونات ممنوعیت دارد و شکل خوراکی باید شش ماه قبل قطع شود.
هیچکدام از اینها را خودتان قضاوت نکنید. کاری که از شما برمیآید این است که اطلاعات کامل را در اختیار ما بگذارید.
مراحل درمان را در صفحه ایمپلنت و جراحی فک و صورت و شرایط دشوار را در صفحه درمانهای پیچیده ایمپلنت نوشتهایم.
سوالات متداول
اگر HbA1c من ۹ باشد یعنی هیچوقت نمیتوانم ایمپلنت بگذارم؟
خیر. یعنی اول باید قندتان کنترل شود. این یک تأخیر است، نه ممنوعیت همیشگی.
چقدر قبل از جراحی باید سیگار را کم کنم؟
بازهاش را بر اساس شرایط شما تعیین میکنیم. چیزی که مشخص است این است که دوره بهبودی حساسترین بازه است.
داروی پوکی استخوان را خودم قطع کنم؟
خیر. حتماً با پزشکی که تجویزش کرده هماهنگ کنید، چون آن دارو برای مشکل دیگری داده شده.
چرا تزریقی ممنوع است ولی خوراکی نه؟
چون اثر شکل تزریقی روی استخوان قویتر و ماندگارتر است. برای همین حکم این دو با هم فرق دارد.
اگر یادم برود دارویی را بگویم؟
هر وقت یادتان آمد بگویید، حتی بعد از گرفتن وقت جراحی. عوض کردن برنامه قبل از عمل همیشه بهتر از روبهرو شدن با عارضه بعد از آن است.
فشار خون بالا هم مانع است؟
فشار خون بالا روی انتخاب نوع بیحسی اثر دارد. این هم بخشی از بررسی قبل از هر جراحی است.
مطالب مرتبط
برای مشاوره تخصصی و تعیین طرح درمان مناسب، با ما در تماس باشید.
درخواست نوبت