درد مفصل فک؛ لیزر کمتوان کِی به کار میآید؟
اختلال مفصل فک با درد، صدا و سخت باز شدن دهان همراه است. اینجا گفتهایم درمان از کجا شروع میشود و لیزر کمتوان در کدام مرحله وارد کار میشود.
نوشته و بازبینیشده توسط
دکتر نرگس مطلوبیمتخصص جراحی دهان، فک و صورت، استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی
بورد تخصصی جراحی فک و صورت، دانشگاه علوم پزشکی تهران
آخرین بازبینی علمی: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره حضوری نیست. انتخاب روش درمان به شرایط اختصاصی هر بیمار بستگی دارد.
مفصل فک یکی از پرکارترین مفصلهای بدن است. هر بار حرف زدن، جویدن و قورت دادن از آن استفاده میکند، و وقتی دچار مشکل شود، در طول روز مدام حس میشود.
نشانهها
- درد جلوی گوش، بهویژه موقع جویدن
- صدای کلیک یا ساییدگی موقع باز و بسته کردن دهان
- سخت باز شدن دهان
- دردی که به شقیقه، گوش یا گردن میزند
- خستگی عضلات فک، بهویژه صبحها
درمان از کجا شروع میشود؟
نکته مهم این است که لیزر نقطه شروع نیست.
اول علت را بررسی میکنیم: عادتهایی مثل دندانقروچه (bruxism) یعنی سایش یا فشردن دندانها، وضعیت جویدن، سابقه ضربه، و وضعیت دندانها. بعد درمان اولیه را شروع میکنیم که شامل اصلاح عادتها، اقدامات حمایتی و دارو درمانی است.
لیزر کمتوان کجا وارد میشود؟
در اختلال مفصل فک، لیزر کمتوان بعد از دارو درمانی و وقتی دارو جواب نداده مطرح میشود.
این ترتیب مهم است. لیزر یک درمان کمکی است و جای بررسی علت را نمیگیرد. اگر ریشه مشکل بررسی نشود، هیچ درمان علامتی نتیجه پایداری نمیدهد.
لیزر چطور کار میکند؟
لیزر دیود کمتوان (low-level diode laser) بافت را نمیبرد و نمیسوزاند. کارش این است:
- مسدود کردن پایانههای عصبی درد
- فعال کردن سلولها برای ترمیم بافت آسیبدیده
- بهتر کردن خونرسانی ناحیه
برای همین این درمان تدریجی است و در یک جلسه به نتیجه نمیرسد.
برنامه جلسات
- هفتهای یک جلسه
- هر جلسه حدود نیم ساعت
- تا حداکثر ده جلسه
معمولاً از حدود جلسه سوم باید شروع بهبودی را ببینید. تعداد نهایی جلسات به جواب شما بستگی دارد و بین جلسات ارزیابی میکنیم.
جلسه معمولاً بدون درد است، چون لیزر کمتوان بافت را نمیبرد.
نقش دندانقروچه
بخش قابل توجهی از دردهای مفصل فک به فشردن یا سایش دندانها برمیگردد، که معمولاً در خواب یا در ساعتهای پرفشار کاری اتفاق میافتد و خود فرد خبر ندارد.
نشانههایش: خستگی عضلات فک موقع بیدار شدن، درد شقیقه در صبح، و ساییده شدن سطح دندانها. تا وقتی این عادت بررسی نشود، درمان علامتی نتیجه پایداری نمیدهد.
همراه با درمانهای دیگر
اگر لازم باشد، این درمان را همراه با دارو درمانی و طب سوزنی انجام میدهیم. در جلسه مشاوره دربارهاش با هم تصمیم میگیریم.
کِی این درمان انجام نمیشود؟
اگر در بررسی معلوم شود ریشه مشکل عصبی و مربوط به اعصاب مرکزی است، شما را به متخصص نورولوژی ارجاع میدهیم. تشخیص افتراقی را در همان جلسه اول انجام میدهیم.
کارهایی که خودتان میتوانید بکنید
- در دوره درد سراغ غذای سفت و آدامس نروید
- دهانتان را بیش از حد باز نکنید
- حواستان به فشردن دندانها روی هم باشد، بهویژه سر کار
- گرمای موضعی روی ناحیه، اگر پزشکتان تأیید کرده باشد
اینها درمان نیستند، ولی بار روی مفصل را کم میکنند.
برای جلسه اول چه بیاورید؟
سابقه درمان قبلی و لیست داروها. اگر قبلاً برای همین مشکل دارو خوردهاید، اسم دارو و مدت مصرفش را بدانید؛ همین کار مسیر تصمیمگیری را کوتاه میکند.
انتظار واقعبینانه
جواب این درمان بین بیماران فرق میکند و اینجا تضمینی درباره نتیجه نمیدهیم. چیزی که میشود گفت این است که بررسی وضعیت و شروع مسیر درست، از تحمل کردن درد بهتر است.
جمعبندی
اختلال مفصل فک با درد، صدا و محدودیت حرکت همراه است. درمان با بررسی علت و دارو شروع میشود، و لیزر کمتوان وقتی دارو جواب نداده مطرح میشود.
برنامه معمولش هفتهای یک جلسه نیمساعته تا حداکثر ده جلسه است و شروع بهبودی معمولاً از حدود جلسه سوم دیده میشود.
شرح کامل آن در صفحه درمان بیحسی و درد عصب فک با لیزر آمده.
سوالات متداول
لیزر جای دارو را میگیرد؟
خیر. لیزر درمان کمکی است و بعد از دارو درمانی و وقتی دارو جواب نداده مطرح میشود.
چند جلسه لازم است؟
معمولاً هفتهای یک جلسه نیمساعته تا حداکثر ده جلسه. تعداد نهایی به جواب شما بستگی دارد.
از کِی بهبودی را حس میکنم؟
معمولاً از حدود جلسه سوم. جواب بین بیماران فرق میکند و تضمینی نمیدهیم.
جلسه لیزر درد دارد؟
لیزر کمتوان بافت را نمیبرد و نمیسوزاند؛ جلسه معمولاً بدون درد است.
صدای کلیک فک همیشه یعنی مشکل؟
صدا بهتنهایی همیشه نشانه مشکل نیست. چیزی که بررسی میکنیم ترکیب صدا با درد و محدودیت حرکت است.
اگر مشکل عصبی باشد؟
اگر در بررسی معلوم شود ریشه مشکل عصبی و مربوط به اعصاب مرکزی است، شما را به متخصص نورولوژی ارجاع میدهیم.
مطالب مرتبط
برای مشاوره تخصصی و تعیین طرح درمان مناسب، با ما در تماس باشید.
درخواست نوبت