دندانم درمان شده ولی هنوز درد دارد؛ چرا؟
گاهی درد یک دندان بعد از عصبکشی یا جراحی ادامه پیدا میکند، در حالی که عکس هیچ مشکلی نشان نمیدهد. اینجا گفتهایم این وضعیت چیست و چه راهی برایش هست.
نوشته و بازبینیشده توسط
دکتر نرگس مطلوبیمتخصص جراحی دهان، فک و صورت، استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی
بورد تخصصی جراحی فک و صورت، دانشگاه علوم پزشکی تهران
آخرین بازبینی علمی: ۱۴ شهریور ۱۴۰۵
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و مشاوره حضوری نیست. انتخاب روش درمان به شرایط اختصاصی هر بیمار بستگی دارد.
یکی از ناامیدکنندهترین وضعیتها برای بیمار همین است: عصبکشی انجام شده، شاید حتی جراحی هم شده، ولی درد مانده. عکس میگیرند و چیزی پیدا نمیشود، و بیمار میشنود «مشکلی نیست».
ولی درد واقعی است.
چرا این اتفاق میافتد؟
بعد از عصبکشی (درمان ریشه) یا جراحی، در بخشی از بیماران درد ادامه پیدا میکند بدون اینکه علت فعالی وجود داشته باشد.
در چنین وضعیتی، منشأ درد به خود عصب و مسیری که پیام درد را میبرد مربوط است، نه به عفونت یا مشکل فعال دندان. همین توضیح میدهد چرا عکس چیزی نشان نمیدهد و چرا آنتیبیوتیک کمکی نمیکند.
چرا «مشکلی نیست» جواب درستی نیست؟
عکس رادیولوژی مشکلات ساختاری را نشان میدهد: عفونت، ضایعه، کانالی که درمان نشده. ولی دردی که منشأش عصب است، در تصویربرداری دیده نمیشود.
نبودن چیزی در عکس یعنی علت ساختاری فعالی پیدا نشده، نه اینکه درد وجود ندارد. برای کسی که سالها با این وضعیت زندگی کرده، این تفاوت مهمی است.
قدم اول: رد کردن علت ساختاری
قبل از هر چیز باید مطمئن شویم واقعاً علت قابل درمانی وجود ندارد:
- عفونت باقیمانده یا کانالی که درمان نشده
- ترک در ساختار دندان
- مشکل در دندان بغلی که درد را به این ناحیه میفرستد
- منشأ سینوسی، بهویژه در دندانهای عقب فک بالا
بررسی علت قدم اول است و حذفشدنی نیست. درمان علامتی قبل از این بررسی، مشکل را پنهان میکند نه حل.
اگر علت ساختاری نبود؟
اینجاست که درمان کمکی مطرح میشود. یکی از گزینهها لیزر کمتوان دیود (low-level diode laser) است؛ لیزری که بافت را نمیبرد و نمیسوزاند.
کارش این است: پایانههای عصبی درد را مسدود میکند، سلولها را برای ترمیم عصب آسیبدیده فعال میکند و خونرسانی ناحیه را بهتر میکند.
برنامه درمان
- هفتهای یک جلسه
- هر جلسه حدود نیم ساعت
- تا حداکثر ده جلسه
معمولاً از حدود جلسه سوم باید شروع بهبودی را ببینید. اگر لازم باشد، این درمان را همراه با دارو و طب سوزنی انجام میدهیم.
اگر سالهاست این درد را دارم؟
در موارد قدیمیتر جواب معمولاً کندتر است، ولی بررسی وضعیت ارزش دارد. درباره شروع درمان، بعد از معاینه تصمیم میگیریم.
یک نکته که کمک میکند: هرچه از شروع علامت کمتر گذشته باشد، شرایط بهتری داریم. اگر تازه دچار این وضعیت شدهاید، عقب نیندازید.
کِی ارجاع میدهیم؟
اگر در بررسی معلوم شود ریشه مشکل عصبی و مربوط به اعصاب مرکزی است، شما را به متخصص نورولوژی ارجاع میدهیم. تشخیص افتراقی را در همان جلسه اول انجام میدهیم، نه بهعنوان قدم بعدی.
برای جلسه اول چه بیاورید؟
- سابقه درمان قبلی: چه کارهایی انجام شده و چه تاریخی
- لیست داروها، بهویژه آنهایی که برای همین درد خوردهاید
- عکسهای رادیولوژی موجود
هرچه این سابقه کاملتر باشد، زودتر به تشخیص میرسیم.
انتظار واقعبینانه
جواب این درمان بین بیماران فرق میکند و به نوع و شدت مشکل و مدتی که گذشته بستگی دارد. اینجا هیچ تضمینی درباره نتیجه نمیدهیم.
چیزی که میشود گفت این است که این وضعیت شناختهشده است، برایش گزینه درمانی وجود دارد، و «مشکلی نیست» جواب درستی به آن نیست.
جمعبندی
درد مزمن بعد از عصبکشی یا جراحی وضعیتی واقعی است، حتی وقتی عکس چیزی نشان نمیدهد.
مسیر درست این است: اول علت ساختاری را رد کنیم، و اگر نبود، درمان کمکی با لیزر کمتوان، در صورت نیاز همراه با دارو و طب سوزنی.
شرح کامل آن در صفحه درمان بیحسی و درد عصب فک با لیزر آمده.
سوالات متداول
کشیدن دندان درد را برطرف میکند؟
نه لزوماً. اگر منشأ درد ساختاری نباشد، درآوردن دندان مشکل را حل نمیکند و یک دندان را هم از دست میدهید. برای همین باید قبل از هر اقدام تهاجمی بررسی کرد.
چرا آنتیبیوتیک کمکی نکرد؟
چون آنتیبیوتیک روی عفونت اثر میگذارد. اگر عفونتی در کار نباشد، اثری هم ندارد.
چند جلسه لیزر لازم است؟
معمولاً هفتهای یک جلسه نیمساعته تا حداکثر ده جلسه. از حدود جلسه سوم باید شروع بهبودی را ببینید.
سالهاست درد دارم، دیر شده؟
در موارد قدیمیتر جواب کندتر است، ولی بررسی ارزش دارد. هرچه زودتر شروع شود، شرایط بهتر است.
برای جلسه اول چه بیاورم؟
سابقه درمان قبلی با تاریخ، لیست داروها و عکسهای رادیولوژی موجود.
مطالب مرتبط
برای مشاوره تخصصی و تعیین طرح درمان مناسب، با ما در تماس باشید.
درخواست نوبت